Jedno lub kilka centrów stereogenicznych mogą zawierać również niektóre cząsteczki, w których strukturze obecne są cykliczne szkielety węglowe. Poniżej zamieszczono wzory grupowe dwóch związków chemicznych – tymolu oraz mentolu.

Podkreśl zapisaną w nawiasie nazwę właściwego związku chemicznego oraz napisz numery lokantów odpowiadające atomom węgla stanowiącym centra stereogeniczne w jego cząsteczce. Czynność optyczną wykazuje (tymol/mentol), w którego cząsteczce centra stereogeniczne stanowią atomy węgla o numerach lokantów . © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Jedno lub kilka centrów stereogenicznych mogą zawierać również niektóre cząsteczki, w których strukturze obecne są cykliczne szkielety węglowe. Poniżej zamieszczono wzory grupowe dwóch związków chemicznych – tymolu oraz mentolu.

Określ liczbę izomerów optycznych jakim odpowiadają podane wzory grupowe. Tymol: Mentol: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zamieszczony rysunek przedstawia wzór cząsteczki głównego produktu eliminacji wody z nieczynnego optycznie cyklicznego monohydroksylowego alkoholu o rzędowości większej niż I.

Narysuj wzór grupowy opisanego alkoholu, a następnie wyjaśnij, dlaczego związek ten nie wykazuje czynności optycznej? Wzór alkoholu: Wyjaśnienie: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zamieszczony rysunek przedstawia wzór cząsteczki głównego produktu eliminacji wody z nieczynnego optycznie cyklicznego monohydroksylowego alkoholu o rzędowości większej niż I.

Opisany węglowodór ulega addycji wody w środowisku kwasowym z utworzeniem kilku alkoholi.
Narysuj wzór uproszczony tego z nich, którego cząsteczki wykazują czynność optyczną. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zamieszczony rysunek przedstawia wzór cząsteczki głównego produktu eliminacji wody z nieczynnego optycznie cyklicznego monohydroksylowego alkoholu o rzędowości większej niż I.

Opisany cykloalken odbarwia roztwór bromu w czterochlorku węgla
Określ liczbę centrów stereogenicznych w cząsteczce powstałego w ten sposób produktu. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Czynność optyczna danego stereoizomeru oznacza, że jego cząsteczki wykazują zdolność do skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego, którego wiązka przepuszczana jest przez roztwór takiej substancji. Każdy z enancjomerów skręca wtedy płaszczyznę wiązki światła o taką samą wartość kąta, ale w przeciwnym kierunku. Stereoizomer lewoskrętny oznacza się wówczas znakiem „–”, natomiast prawoskrętny znakiem „+”. Pomiaru wartości kąta dokonuje się z wykorzystaniem urządzenia zwanego polarymetrem.
Jeden z enancjomerów butan-2-olu wprowadzono do nadmiaru zakwaszonego roztworu dwuchromianu(VI) potasu.
Oceń, czy uzyskany roztwór stanowiący mieszaninę po-reakcyjną skręca płaszczyznę wiązki światła spolaryzowanego? Uzasadnij odpowiedź. Ocena: Uzasadnienie: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Na zamieszczonych rysunkach przedstawiono wzory Fischera kwasu D-(–)-mlekowego oraz aldehydu D-(+)-glicerynowego.

Rozstrzygnij, czy napisana poniżej teza jest prawdziwa. Uzasadnij odpowiedź. Izomer optyczny o konfiguracji D każdego związku chemicznego zawierającego tylko jedno centrum stereogeniczne zawsze jest prawoskrętny. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli roztwór stanowi równomolową mieszaninę obu enancjomerów danej substancji, wówczas mieszanina taka nosi nazwę racematu i nie wykazuje czynności optycznej.
Racematem jest między innymi taka mieszanina stereoizomerów kwasu mlekowego (kwasu 2-hydroksypropanowego), w której stosunek masowy enancjomerów wynosi 1:1.
Wyjaśnij, dlaczego jest to mieszanina racemiczna? © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli roztwór stanowi równomolową mieszaninę obu enancjomerów danej substancji, wówczas mieszanina taka nosi nazwę racematu i nie wykazuje czynności optycznej.
Zaznacz taką parę tych spośród przedstawionych niżej związków chemicznych, które zmieszane w takim samym stosunku molowym po wprowadzeniu do wody utworzą roztwór racematu. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli roztwór stanowi równomolową mieszaninę obu enancjomerów danej substancji, wówczas mieszanina taka nosi nazwę racematu i nie wykazuje czynności optycznej.
Wzór sumaryczny C4H9Br odpowiada kilku związkom chemicznym.
Uzupełnij zamieszczony schemat – narysuj wzory Fischera takich cząsteczek o podanym wzorze sumarycznym, które po zmieszaniu w odpowiednim stosunku masowym utworzą mieszaninę racemiczną. Pionowa linia przerywana ilustruje lustro. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone