Te zadania pojawiły się na maturze (węglowodory i halogenopochodne)
2025:
Zadanie 17.1, Zadanie 17.2, Zadanie 18, Zadanie 19
2024:
Zadanie 14, Zadanie 15, Zadanie 16.1, Zadanie 17.1, Zadanie 17.2, Zadanie 19
2023:
2022:
Zadanie 21.1, Zadanie 21.2, Zadanie 22, Zadanie 23, Zadanie 24, Zadanie 25, Zadanie 28
2021:
Zadanie 4.1, Zadanie 4.2, Zadanie 23, Zadanie 24
2020:
Zadanie 22, Zadanie 23.1, Zadanie 25
2019:
2018:
Zadanie 24, Zadanie 25, Zadanie 26, Zadanie 27, Zadanie 28.1, Zadanie 28.2, Zadanie 30.1, Zadanie 30.2, Zadanie 30.3
2017:
Zadanie 18, Zadanie 22, Zadanie 23
2016:
Zadanie 24.1, Zadanie 25.1, Zadanie 25.2, Zadanie 28,
2015:
Zadanie 24, Zadanie 25, Zadanie 26, Zadanie 27
Zadanie 1. CHOZP111. Ustalanie nazwy systematycznej alkanu. Alkany i cykloalkany
Pewien alkan ma masę molową 58 g∙mol–1, a jego cząsteczka zawiera trzy grupy metylowe.
Wykonaj niezbędne obliczenia i napisz nazwę systematyczną tego węglowodoru. Rozwiązanie tego zadania dostępne jest nieodpłatnie pod poniższym linkiem: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 2. Zapis nazwy systematycznej oraz wzoru sumarycznego. Alkany i cykloalkany
Rysunek poniżej przedstawia wzór półstrukturalny (grupowy) pewnego alkanu. Kolejnymi literami alfabetu (A–F) umownie oznaczono niektóre atomy węgla w jego cząsteczce.
Napisz nazwę systematyczną tego alkanu oraz jego wzór sumaryczny. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 3. Przypisywanie rzędowości atomom węgla. Alkany i cykloalkany
Rysunek poniżej przedstawia wzór półstrukturalny (grupowy) pewnego alkanu. Kolejnymi literami alfabetu (A–F) umownie oznaczono niektóre atomy węgla w jego cząsteczce.
Przypisz oznaczenia literowe A–F atomów węgla do odpowiadających im wartości rzędowości. 1o: 2o: 3o: 4o: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 4. Przypisywanie formalnego stopnia utlenienia. Alkany i cykloalkany
Rysunek poniżej przedstawia wzór półstrukturalny (grupowy) pewnego alkanu. Kolejnymi literami alfabetu (A–F) umownie oznaczono niektóre atomy węgla w jego cząsteczce.
Atomom węgla oznaczonym literami B, C, D oraz E przypisz odpowiednie wartości ich formalnych stopni utlenienia. B: C: D: E: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 5. Porównanie temperatur wrzenia z uzasadnieniem. Alkany i cykloalkany
Poniżej zamieszczono wzory kilku węglowodorów:
1. CH3CH2CH3 2. CH3CH(CH3)2 3. CH3CH2CH2CH3 4. (CH3)4C 5. C6H14
W puste pola pomiędzy numerami trzech pierwszych spośród wymienionych związków chemicznych wstaw znak „>”, „<” lub „=” opisujący zależność między ich temperaturami wrzenia. Za każdym razem uzasadnij swój wybór. 1.……… 3. Uzasadnienie: 2. ……… 3. Uzasadnienie: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 6. Wskazanie izomerów konstytucyjnych. Alkany i cykloalkany
Poniżej zamieszczono wzory kilku węglowodorów:
1. CH3CH2CH3 2. CH3CH(CH3)2 3. CH3CH2CH2CH3 4. (CH3)4C 5. C6H14
Wskaż numery tych związków chemicznych, które są izomerami konstytucyjnymi. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 7. Wskazanie związku chemicznego o określonej zawartości węgla. Alkany i cykloalkany
Poniżej zamieszczono wzory kilku węglowodorów:
1. CH3CH2CH3 2. CH3CH(CH3)2 3. CH3CH2CH2CH3 4. (CH3)4C 5. C6H14
Podaj nazwę systematyczną tego spośród wymienionych związków chemicznych, w cząsteczce którego atomy węgla stanowią około 83,33% masy. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 8. Wskazanie homologów. Alkany i cykloalkany
Spośród związków chemicznych, których wzory zamieszczono poniżej wybierz te, które są homologami 2-metylobutanu.
© dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 10. Zapis wzorów grupowych chloropochodnych zastosowanych w syntezie Wurtza. Alkany i cykloalkany
Synteza Wurtza jest procesem, podczas którego w reakcji biorą udział cząsteczki mono-chloropochodnej oraz (zwykle) sód. Na przykład reakcję otrzymywania etanu takim sposobem można przedstawić równaniem:
2CH3Cl + 2Na → CH3CH3 + 2NaCl
Gdy do syntezy Wurtza zamiast jednej chloropochodnej zastosowana zostanie mieszanina takich związków chemicznych, wówczas otrzymana zostaje mieszanina alkanów.
W wyniku syntezy Wurtza otrzymano alkan o strukturze cząsteczki widocznej na zamieszczonym rysunku.
Na-rysuj wzory grupowe dwóch chloropochodnych, które zastosowano jako substraty podczas takiej przemiany, jeśli cząsteczka jednej z nich zawierała atom chloru połączony z atomem węgla drugorzędowym. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 11. Zapis wzorów grupowych produktów powstałych w syntezie Wurtza. Alkany i cykloalkany
Synteza Wurtza jest procesem, podczas którego w reakcji biorą udział cząsteczki mono-chloropochodnej oraz (zwykle) sód. Na przykład reakcję otrzymywania etanu takim sposobem można przedstawić równaniem:
2CH3Cl + 2Na → CH3CH3 + 2NaCl
Gdy do syntezy Wurtza zamiast jednej chloropochodnej zastosowana zostanie mieszanina takich związków chemicznych, wówczas otrzymana zostaje mieszanina alkanów.
Mieszaninę złożoną ze związków chemicznych: 1-chloro-2,2-dimetylopropanu oraz chlorometanu poddano syntezie Wurtza.
Narysuj wzory grupowe wszystkich alkanów jakie uzyskano. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 12. CHOZP1112. Zapis równania reakcji oraz obliczanie objętości gazu. Alkany i cykloalkany
Do zlewki zawierającej 3,6 g Al4C3 wprowadzono 400 cm3 roztworu kwasu solnego zawierającego 14,6 g chlorowodoru.
Napisz równanie reakcji chemicznej jaka przebiegła, a następnie oblicz objętość wydzielonego gazu w temperaturze 20 oC pod ciśnieniem 1000 hPa. Wynik podaj w cm3, z dokładnością do cyfry jedności. Rozwiązanie tego zadania dostępne jest nieodpłatnie pod poniższym linkiem: © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 13. Zapis równania reakcji chemicznej na podstawie fotografii. Alkany i cykloalkany
Podczas spalania metanu może powstawać taki produkt gazowy, który po wprowadzeniu do wody wapiennej daje efekt widoczny na zamieszczonej fotografii.
Napisz równanie reakcji spalania metanu, w wyniku której pow-staje gaz powodujący efekt widoczny na zdjęciu. © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
Zadanie 14. Zapis barwy roztworu po zakończeniu doświadczenia. Alkany i cykloalkany
W kolbie znajdowała się woda z dodatkiem kilku kropli roztworu oranżu metylowego. Przez zawartość tego naczynia przepuszczono etan.
Napisz, jaką barwę miał roztwór po zakończeniu opisanego doświadczenia chemicznego? © dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone
