DWMED

Breadcrumbs

Zadanie 28. Arkusz Palladium kwiecień 2026 (1 punkt)

Olej napędowy zawiera dodatki biokomponentów, jakimi są estry pochodzące od wyższych kwasów tłuszczowych oraz lekkich alkoholi monohydroksylowych. Związki te wchodzą w skład tzw. biodiesla, który wytwarzany jest z olejów roślinnych (na przykład rzepakowego) na drodze transestryfikacji. Proces taki polega na reakcji tłuszczu roślinnego z alkoholem, przy czym produktem jest wówczas gliceryna oraz biodiesel. Przykładem związku chemicznego powszechnie stosowanego w produkcji biodiesla jest wchodzący w skład oleju rzepakowego trójoleinian gliceryny. Związek ten poddaje się transestryfikacji dużym nadmiarem metanolu.

W reaktorze umieszczono trioleinian gliceryny oraz pewną ilość metanolu. Początkowe stężenie mniej lotnego spośród substratów wynosiło 0,75 mol∙dm–3. W temperaturze 50 oC przeprowadzono reakcję chemiczną, w wyniku której uzyskano mieszaninę równowagową, w której stężenie  gliceryny wynosiło 0,65 mol∙dm–3.

W tabeli zebrano informacje na temat wpływu temperatury na wydajność konwersji trójoleinianu gliceryny w biodiesel. Każdy z procesów prowadzono przez 90 minut pod ciśnieniem normalnym, stosując taki sam skład ilościowy mieszaniny substratów.

Na podstawie: H. Noureddini, D. Zhu, Kinetics of transesterification of soybean oil, Lincoln 1997.

Uzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych cyframi 1. i 2. dotyczące opisanego eksperymentu.

A. egzotermiczną

B. endotermiczną

1. maleje

2. rośnie

Proces syntezy biodiesla jest reakcją A B, dlatego wraz ze wzrostem temperatury wydajność tworzenia się oleinian metylu 1 2.

© dr inż. Rafał Szczypiński, wszelkie prawa zastrzeżone