Poniżej przedstawiono wzory stereochemiczne w projekcji Fischera trzech związków organicznych. Cząsteczki dwóch z nich nie są chiralne.

Uzupełnij tabelę. Wpisz numery związków, których cząsteczki nie są chiralne. Uzasadnij wybór w każdym przypadku.
Zależność między mocą kwasu Brønsteda a mocą zasady sprzężonej z tym kwasem opisano równaniem:
Ka ∙ Kb = Kw gdzie:
Ka – stała dysocjacji kwasu
Kb – stała dysocjacji sprzężonej zasady
Kw – iloczyn jonowy wody.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.
Dane są kwasy karboksylowe o wzorach:
CH3COOH
CH3CH2COOH
C6H5COOH
Uzupełnij zdania tak, aby powstały prawdziwe informacje. Wpisz wzory właściwych drobin. Spośród wymienionych związków najmocniejszym kwasem jest: Spośród zasad sprzężonych z tymi kwasami najsłabszą zasadą jest:
Zależność między mocą kwasu Brønsteda a mocą zasady sprzężonej z tym kwasem opisano równaniem:
Ka ∙ Kb = Kw gdzie:
Ka – stała dysocjacji kwasu
Kb – stała dysocjacji sprzężonej zasady
Kw – iloczyn jonowy wody.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.
W temperaturze 25 oC przygotowano roztwory trzech soli o tym samym stężeniu molowym:
A – CH3COOK
B – CH3CH2COOK
C – C6H5COOK.
Rozstrzygnij, który roztwór soli – A, B albo C – miał najwyższą wartość pH. Uzasadnij odpowiedź. W uzasadnieniu porównaj wartości Kb. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Przygotowano dwa wodne roztwory kwasu metanowego (mrówkowego): roztwór pierwszy o pH = 2,4 i roztwór drugi o nieznanym pH. Doświadczenie prowadzono w temperaturze t = 25 oC. Stopień dysocjacji kwasu w roztworze pierwszym jest równy 4,15%, a w roztworze drugim wynosi 1,33%.
Na podstawie: Z. Dobkowska, K. Pazdro, Szkolny poradnik chemiczny, Warszawa 1990.
Oblicz pH roztworu, w którym stopień dysocjacji kwasu metanowego jest równy 1,33%. Wynik zaokrąglij do pierwszego miejsca po przecinku. Na podstawie obliczeń rozstrzygnij, czy niższa wartość stopnia dysocjacji kwasu w roztworze oznacza, że stężenie H+ w tym roztworze jest mniejsze.
Kwas askorbinowy ulega przemianie w kwas dehydroaskorbinowy zgodnie z poniższym schematem. Odszczepienie jednego protonu od cząsteczki kwasu prowadzi do powstania anionu askorbinianowego (reakcja 1.). W wyniku oddania przez anion askorbinianowy elektronu i drugiego protonu powstaje rodnik askorbylowy (reakcja 2.). Wskutek utraty elektronu przez rodnik askorbylowy tworzy się kwas dehydroaskorbinowy (reakcja 3.).

Na podstawie: J. Szymańska-Pasternak, A. Janicka, J. Bober, Onkologia w praktyce klinicznej, 1 (2011).
Poniżej przedstawiono schemat reakcji utleniania kwasu askorbinowego tlenem z powietrza. Reakcję katalizuje enzym o nazwie oksydaza askorbinianowa.

Uzupełnij równanie procesu utleniania i napisz równanie procesu redukcji zachodzących podczas opisanej przemiany. Równania przedstaw w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy).
Kwas askorbinowy ulega przemianie w kwas dehydroaskorbinowy zgodnie z poniższym schematem. Odszczepienie jednego protonu od cząsteczki kwasu prowadzi do powstania anionu askorbinianowego (reakcja 1.). W wyniku oddania przez anion askorbinianowy elektronu i drugiego protonu powstaje rodnik askorbylowy (reakcja 2.). Wskutek utraty elektronu przez rodnik askorbylowy tworzy się kwas dehydroaskorbinowy (reakcja 3.).

Na podstawie: J. Szymańska-Pasternak, A. Janicka, J. Bober, Onkologia w praktyce klinicznej, 1 (2011).
Roztwór wodny kwasu dehydroaskorbinowego ma odczyn obojętny. Ten kwas ulega jednak działaniu np. wodnych roztworów wodorotlenków sodu lub potasu, w wyniku czego tworzą się sole. W tej reakcji wiązanie estrowe ulega rozerwaniu, co prowadzi do otwarcia pierścienia cząsteczki.
Uzupełnij schemat opisanej reakcji. Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) jej organicznego produktu.
Kwas askorbinowy ulega przemianie w kwas dehydroaskorbinowy zgodnie z poniższym schematem. Odszczepienie jednego protonu od cząsteczki kwasu prowadzi do powstania anionu askorbinianowego (reakcja 1.). W wyniku oddania przez anion askorbinianowy elektronu i drugiego protonu powstaje rodnik askorbylowy (reakcja 2.). Wskutek utraty elektronu przez rodnik askorbylowy tworzy się kwas dehydroaskorbinowy (reakcja 3.).

Na podstawie: J. Szymańska-Pasternak, A. Janicka, J. Bober, Onkologia w praktyce klinicznej, 1 (2011).
Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Anion askorbinianowy – w zależności od warunków reakcji – może przyłączać albo oddawać proton. (P/F) Cząsteczka kwasu dehydroaskorbinowego jest produktem redukcji rodnika askorbylowego. (P/F)
Kwas askorbinowy ulega przemianie w kwas dehydroaskorbinowy zgodnie z poniższym schematem. Odszczepienie jednego protonu od cząsteczki kwasu prowadzi do powstania anionu askorbinianowego (reakcja 1.). W wyniku oddania przez anion askorbinianowy elektronu i drugiego protonu powstaje rodnik askorbylowy (reakcja 2.). Wskutek utraty elektronu przez rodnik askorbylowy tworzy się kwas dehydroaskorbinowy (reakcja 3.).

Na podstawie: J. Szymańska-Pasternak, A. Janicka, J. Bober, Onkologia w praktyce klinicznej, 1 (2011).
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. Rodnik askorbylowy
Serotonina (tzw. hormon szczęścia) powstaje z aminokwasu białkowego – tryptofanu. W pierwszym etapie poniższego ciągu przemian tryptofan ulega reakcji substytucji i tworzy hydroksylową pochodną, która następnie przekształca się w serotoninę. W wyniku kolejnych przemian z serotoniny powstaje melatonina.

Uzupełnij tabelę. Wpisz stopień utlenienia atomu węgla oznaczonego literą a we wzorze cząsteczki tryptofanu i stopień utlenienia atomu węgla oznaczonego literą b we wzorze cząsteczki serotoniny.
Serotonina (tzw. hormon szczęścia) powstaje z aminokwasu białkowego – tryptofanu. W pierwszym etapie poniższego ciągu przemian tryptofan ulega reakcji substytucji i tworzy hydroksylową pochodną, która następnie przekształca się w serotoninę. W wyniku kolejnych przemian z serotoniny powstaje melatonina.

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Tryptofan w reakcji powstawania 5-hydroksytryptofanu pełni funkcję
Serotonina (tzw. hormon szczęścia) powstaje z aminokwasu białkowego – tryptofanu. W pierwszym etapie poniższego ciągu przemian tryptofan ulega reakcji substytucji i tworzy hydroksylową pochodną, która następnie przekształca się w serotoninę. W wyniku kolejnych przemian z serotoniny powstaje melatonina.

W dwóch nieoznakowanych probówkach znajdują się: serotonina w jednej, a melatonina w drugiej.
Uzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D. A. Br2 (aq) B. FeCl3 (aq) C. pierścień benzenowy D. ugrupowanie fenolowe Serotoninę można odróżnić od melatoniny za pomocą A B, ponieważ tylko w cząsteczce serotoniny występuje C D.
Serotonina (tzw. hormon szczęścia) powstaje z aminokwasu białkowego – tryptofanu. W pierwszym etapie poniższego ciągu przemian tryptofan ulega reakcji substytucji i tworzy hydroksylową pochodną, która następnie przekształca się w serotoninę. W wyniku kolejnych przemian z serotoniny powstaje melatonina.

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. W wyniku reakcji dekarboksylacji z serotoniny można otrzymać 5-hydroksytryptofan. (P/F) Cząsteczka związku X zawiera wiązanie amidowe. (P/F)
Związki, których cząsteczki zawierają fragment hydrofilowy (grupę polarną) i część hydrofobową (łańcuch niepolarny), mogą być stosowane jako detergenty. Poniżej przedstawiono wzór karnityny.

Rozstrzygnij, czy karnityna może być stosowana jako detergent. Uzasadnij odpowiedź. W uzasadnieniu uwzględnij budowę cząsteczki karnityny. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Jednym z termoplastycznych polimerów stosowanych do produkcji włókien syntetycznych i opakowań jest poli(tereftalan etylenu) o wzorze:

Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwę systematyczną kwasu karboksylowego oraz wzór półstrukturalny (grupowy) alkoholu, z których można otrzymać ten polimer.
Glikozydy to związki organiczne, których cząsteczki są złożone z części cukrowej i z części niecukrowej. W O-glikozydach te dwie części są połączone przez atom tlenu jednej z grup hydroksylowych cząsteczki cukru. Jednym z glikozydów jest salicyna o wzorze:

Salicyna tworzy bezbarwne kryształy.
Na podstawie: M. Krauze-Baranowska, E. Szumowicz, Postępy Fitoterapii, 2 (2004), oraz K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2020.
W środowisku kwasowym O-glikozydy ulegają hydrolizie. Jej produktami są cukier i związek, od którego pochodziła niecukrowa część glikozydu.
Uzupełnij schemat tak, aby przedstawiał wzór łańcuchowy (w projekcji Fischera) cukru powstającego w wyniku hydrolizy salicyny, oraz napisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony związku, od którego pochodziła niecukrowa część glikozydu. Wzór cukru: Wzór związku, od którego pochodziła część niecukrowa: